1
2
Ochrona środowiska wodnego
Czy wiesz, że gdy polewasz płynem do naczyń plamę benzyny na wodzie, próbując sprawić, by zniknęła – tworzysz zawiesinę o wiele bardziej niebezpieczną od samego paliwa? A czy wiesz, że zgodnie z prawem jachtowy zawór „blackwater” można otworzyć dopiero w odległości dwunastu mil morskich od brzegu?
Ta sekcja repetytorium zawiera cztery pytania egzaminacyjne i kilka komentarzy poruszających temat ochrony wód przed zanieczyszczeniem.
W panelu niżej widzisz kilka pojęć istotnych dla tej sekcji repetytorium. Po zakończeniu lektury zajrzyj tu ponownie i sprawdź, czy wszystkie terminy są dla Ciebie zrozumiałe. W razie potrzeby użyj linków, by wrócić do odpowiednich artykułów i uzupełnić wiedzę.
Degradacja środowiska naturalnego postępuje w niespotykanym dotąd tempie. Spalanie paliw kopalnych, emisja zanieczyszczeń, powszechna deforestacja i intensywna produkcja odpadów dewastują lokalne ekosystemy, a w skali globalnej powodują coraz bardziej odczuwalne zmiany klimatu.
Środowiska wodne – od wód podziemnych i powierzchniowych aż po oceany – to w przyrodzie sfery wyjątkowo złożone i wrażliwe. Niezwykle szybko dochodzi w nich do zaniku bioróżnorodności, eutrofizacji, zasolenia i innych fatalnych w skutkach zmian powodowanych suszami, zrzutem ścieków i odpadów, spływem pestycydów lub obniżeniem poziomu nadmiernie odpompowywanych wód gruntowych.
Zmniejszające się systematycznie obszary pierwotnej przyrody stają coraz większą atrakcją turystyczną – do tego stopnia, że pojemność infrastruktury okazuje się niewystarczająca, a natura nie nadąża odtwarzać swych nadmiernie eksploatowanych zasobów.
Na świecie powstało wiele organizacji, instytucji i programów, których celem jest zmniejszenie skali tych zjawisk – od międzynarodowych paneli jak IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) i chroniących naturę legislacji regionalnych, aż po inicjatywy lokalnych organizacji proekologicznych.
My, korzystający z uroków rekreacji motorowodnej turyści, także możemy zrobić całkiem sporo, by aktywnie chronić środowisko wodne lub przynajmniej nie pogarszać jego stanu.
01
Polewanie płynem do naczyń unoszącej się na wodzie plamy benzyny:
a.
skutecznie utylizuje zawarte w paliwie substancje toksyczne
b.
powoduje powstanie zawiesiny trującej dla ryb i roślin
c.
nie wywołuje żadnej reakcji chemicznej
poprawna odpowiedź
b.
powoduje powstanie zawiesiny trującej dla ryb i roślin
Tankowanie jachtów
Benzyna i olej napędowy zawierają toksyczne węglowodory (w tym rakotwórczy benzen, toluen i ksylen) oraz siarkę. Postarajmy się zatem podczas tankowania nie dopuszczać do wycieku choćby minimalnych ilości paliwa do wody. Benzyna i olej napędowy praktycznie nie ulegają biodegradacji i są bardzo niebezpieczne dla wszystkich żyjących w wodzie organizmów.
Stosowana przez mniej rozgarniętych motorowodniaków metoda, polegająca na polewaniu unoszącej się na wodzie plamy paliwa płynem do naczyń tylko pogarsza sprawę. Detergent ten zawiera związki (tzw. surfaktanty), które wiążą jednocześnie cząsteczki wody i paliwa – w efekcie plama znika, ale w wodzie powstaje trująca zawiesina, którą łatwo wchłaniają ryby i rośliny.
Benzyna unosząca się na powierzchni wody wymieszana z detergentem tworzy trującą i łatwo wchłanialną zawiesinę
02
Używanie silnika powodującego nadmierną emisję spalin:
a.
nie jest wykroczeniem ani przestępstwem
b.
jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności
c.
jest w Polsce wykroczeniem karanym grzywną
poprawna odpowiedź
c.
jest w Polsce wykroczeniem karanym grzywną
Emisja spalin
Spaliny zawierają substancje rakotwórcze (tlenek węgla i tlenki azotu), a także toksyczne cząsteczki stałe uszkadzające układ oddechowy, układ nerwowy, wątrobę i nerki. Pracujące silniki emitują spaliny – to oczywiste i nie ma na to rady. Współczesne modele silników muszą jednak spełniać warunki rygorystycznych norm (np. EU, CARB, US EPA), które w znacznym stopniu ograniczają dopuszczalny poziom emisji spalin.
Te same normy wymuszają także ograniczenie poziomu hałasu generowanego przez pracujące silniki, co czyni je nieco bardziej przyjaznymi dla środowiska naturalnego.
Tyle możemy zrobić – wybierając jacht do czarteru lub kupując silnik do własnej motorówki, unikajmy starych, gaźnikowych dwusuwów i dymiących diesli.
Za powodowanie nadmiernej emisji spalin lub hałasu możemy zostać ukarani grzywną (art. 51 § 1 i art. 109 k.w.).
Wybierając jacht do czarteru lub kupując silnik do własnej motorówki, unikajmy starych, gaźnikowych dwusuwów i dymiących diesli
03
Zaburtowy zrzut fekaliów na morzu dozwolony jest:
a.
w odległości nie mniejszej niż 12 NM od brzegu
b.
niezależnie od odległości od brzegu
c.
tylko w rejonie T (w odległości do 2 NM od brzegu)
poprawna odpowiedź
a.
w odległości nie mniejszej niż 12 NM od brzegu
Odprowadzanie nieczystości
Używanie do mycia pokładu detergentów i spłukiwanie ich wprost do basenu portowego czy wylewanie do wody środków chemicznych lub paliwa to oczywiste błędy i zagrożone wysokimi grzywnami wykroczenia. Podobnie jest ze zrzutem fekaliów.
Tak zwana „blackwater” to jeden z najbardziej dewastujących środowisko wodne rodzajów zanieczyszczeń. Powoduje nie tylko poważne skażenie mikrobiologiczne (wprowadzając do wody bakterie, wirusy i pasożyty), ale przyczynia się także do gwałtownego rozrostu glonów i sinic, co skutkuje spadkiem natlenienia wody i wymieraniem żyjących w niej organizmów.
Prawo – w tym międzynarodowe prawo morskie (konwencja MARPOL) – traktuje rzecz bardzo poważnie. Zaburtowy zrzut fekaliów na morzu dozwolony jest w odległości nie mniejszej niż 12 NM od brzegu, a w morskiej strefie przybrzeżnej, na akwenach śródlądowych oraz w portach jest on surowo zabroniony.
Instalowanie na śródlądowym jachcie tzw. WC typu morskiego (umożliwiającego bezpośredni zrzut do akwenu) lub czarterowanie jednostki wyposażonej w taką toaletę ma więc sens tylko wtedy, kiedy jacht wyposażony jest w specjalny zbiornik przeznaczony do tymczasowego gromadzenia nieczystości. W niektórych marinach dostępne są pompy służące do bezpiecznego odpompowywania fekaliów za zbiorników „waste” – niestety nie jest to jeszcze standard powszechny.
Najrozsądniejszym rozwiązaniem są tzw. toalety chemiczne – kompaktowe, wyposażone w szczelny zbiornik i własny pojemnik z wodą do spłukiwania muszli. Agresywna chemia stosowana tu do rozkładania nieczystości i neutralizacji zapachów wymusza opróżnianie zbiorników wyłącznie w wyznaczonych do tego celu zlewniach, ale te dostępne są już w niemal każdym porcie.
Starajmy się więc używać na jachtach toalet chemicznych, nie zrzucajmy „blackwater” ze zbiorników wprost do akwenu i nigdy – oględnie rzecz ujmując – nie wprowadzajmy fekaliów do wody żadnym innym sposobem.
„Blackwater” to jeden z najbardziej dewastujących środowisko wodne rodzajów zanieczyszczeń.
04
Selektywna zbiórka odpadów:
a.
obowiązuje tylko w tzw. Ekomarinach
b.
obowiązuje we wszystkich polskich portach i marinach
c.
nie obowiązuje w polskich portach morskich
poprawna odpowiedź
b.
obowiązuje we wszystkich polskich portach i marinach
Śmieci na jachcie
Ze względu na niewielką ilość dostępnego na jachcie miejsca pewnym problemem podczas rejsu (szczególnie kilkudniowego rejsu wędrownego) stają się tzw. odpady komunalne, czyli po prostu śmieci – głównie zużyte opakowania. O wrzucaniu ich do wody lub pozostawianiu na brzegu w ogóle nie ma mowy – byłby to nie tylko przejaw kompletnego braku kultury osobistej, ale i karane prawem wykroczenie.
Na jachcie – zupełnie tak jak w domu – „produkujemy” jednak śmieci i coś z nimi trzeba robić. Najprostszym rozwiązaniem jest takie zaplanowanie trasy, by możliwe było systematyczne pozbywanie się odpadów w portach. Należy jednak pamiętać, że we wszystkich polskich portach i marinach, podobnie jak w naszych przydomowych i osiedlowych śmietnikach, obowiązuje selektywna zbiórka odpadów, a bosmanaty konsekwentnie ten obowiązek egzekwują.
Jeśli rejs bez zawijania do portów jest dłuższy, warto zaopatrywać się w produkty, których opakowania po użyciu można zgnieść lub w inny sposób zmniejszyć ich objętość – innej rady nie ma. Jedno jest natomiast pewne: jeśli w jachtowych bakistach było miejsce na pełne opakowania, znajdzie się też miejsce na puste.
Wrzucanie śmieci do wody lub pozostawianie ich na brzegu to tylko przejaw braku kultury osobistej, ale i karane prawem wykroczenie
Do zobaczenia na egzaminie!
Ten rozdział kończy e-repetytorium Northfinder Exam. Jeśli udało Ci się sumiennie przestudiować treść wszystkich sekcji i zapamiętać znaczenie najważniejszych pojęć – jesteś doskonale przygotowany(a) do pisemnej części egzaminu na stopień Sternika Motorowodnego. Dysponujesz solidną wiedzą teoretyczną i znasz prawidłowe odpowiedzi na wszystkie możliwe pytania testowe. Do zobaczenia na egzaminie!
Northfinder Sailing Skills Academy
Stowarzyszenie KS Northfinder
jest podmiotem upoważnionym decyzją MSiT
DSW-ZKS.442.125.2025
do prowadzenia egzaminów żeglarskich
Polityka prywatności
Copyright © 2026 Avena Ultranautica.
Treści publikowane na stronie internetowej exam.northfinder.org są chronione prawem autorskim i stanowią własność Avena Ultranautica. Każda nieautoryzowana forma rozpowszechniania lub udostępniania całości albo fragmentów tej publikacji jest przestępstwem. Wykorzystanie materiałów do celów cytowania jest dozwolone na warunkach określonych przepisami Prawa Autorskiego (Dziennik Ustaw 2006, Nr 90, poz. 631), w tym z obowiązkowym podaniem źródła cytatu.
