0
5
.
1
Northfinder Exam demo
Podstawy locji śródlądowej i morskiej – część I
Czy rzeka jest drogą? A jeśli tak – to która strona tej drogi jest lewa? No ciekawe. Sekcja zawiera łącznie dwadzieścia siedem pytań egzaminacyjnych – dużo, bo locja to nie przelewki. Przeczytaj uważnie wszystkie artykuły, ponieważ zawarte w nich informacje dotyczą bezpieczeństwa i przestrzegania prawa.
Poznając podstawy locji, dowiesz się na przykład, czy prawa granica szlaku zawsze jest zielona, komu wolno pływać w tajemniczym Rejonie T, albo którą stronę świata wskazuje pękata matrioszka.
5.
Drogi wodna na obszarach morskich
6.
Kategorie znaków żeglugowych
7.
Rodzaje znaków żeglugowych
8.
Oznakowanie granic szlaku
9.
Oznakowanie przebiegu szlaku
10.
Oznakowanie miejsc niebezpiecznych
11.
Znaki kardynalne
12.
Zapamiętywanie znaków kardynalnych
13.
Oznakowanie dodatkowe
14.
Nabieżniki
W panelu niżej widzisz kluczowe pojęcia, nazwy i skróty wprowadzone w tej sekcji repetytorium. Po zakończeniu lektury zajrzyj tutaj ponownie i sprawdź, czy wszystkie terminy są dla Ciebie zrozumiałe. W razie potrzeby użyj linków, by wrócić do odpowiednich artykułów i uzupełnić wiedzę.
·
·
·
·
·
morze zamknięte
·
rejon T
·
pława
·
stawa
·
znak szczytowy
·
nabieżnik
·
znak osi farwateru
01
Locja to dział wiedzy nautycznej zajmujący się:
a.
opisem akwenów i oznakowania nawigacyjnego dróg wodnych
b.
opracowywaniem standardów oznakowania nawigacyjnego
c.
wyznaczaniem szlaków żeglownych na drogach wodnych
poprawna odpowiedź
a.
opisem akwenów i oznakowania nawigacyjnego dróg wodnych
Locja
Wszystkie akweny umożliwiające żeglugę – to drogi wodne. Mogą być nimi uregulowane i naturalne rzeki, kanały, jeziora lub obszary morskie. Wyznaczone na nich i wyposażone w oznakowanie nawigacyjne trasy – to szlaki żeglowne. Dział wiedzy zajmujący się opisem akwenów oraz oznakowania nawigacyjnego dróg wodnych – to locja.
Tę samą nazwę noszą specjalistyczne wydawnictwa, zawierające szczegółowe mapy nautyczne oraz plany i opisy portów (np. „Locja Bałtyku”). Locja morska zajmuje się obszarem mórz wraz z wybrzeżami , a locja śródlądowa – akwenami położonymi wewnątrz lądu.
02
Prawa strona farwateru na rzece:
a.
przebiega zawsze wzdłuż jej lewego brzegu
b.
przebiega zawsze wzdłuż jej prawego brzegu
c.
przebiega wzdłuż brzegu, przy którym woda jest głębsza
poprawna odpowiedź
b.
przebiega zawsze wzdłuż jej prawego brzegu
Drogi wodne – rzeki
Rzeki – z punktu widzenia locji – to drogi wodne, na których kierunek szlaku żeglownego (tzw. farwateru) jest zgodny z kierunkiem spływu wody. Prawa strona farwateru na rzece leży więc zawsze przy jej prawym brzegu. Znaki żeglugowe ustawiane są na brzegach rzek, umieszczane na różnych obiektach (np. mostach, budowlach hydrotechnicznych) lub kotwiczone na wodzie.
Rzeki nieuregulowane (dzikie) to dla locji śródlądowej spore wyzwanie – ich głębokość, profil dna, a nawet kształt koryta ulegają ciągłym zmianom: rozmywane brzegi meandrują, a niesiony siłą nurtu materiał z dna tworzy niebezpieczne dla żeglugi formacje, jak odsypiska, ławice lub przykosy. Oznakowanie szlaku żeglownego na takich rzekach tylko orientacyjnie wskazuje więc przebieg nurtu i „bezpieczną wodę”.
Brzegi rzek uregulowanych – w celu zwiększenia przepustowość szlaku i bezpieczeństwa żeglugi – wzmacniane są konstrukcjami zapobiegającymi erozji i utrzymującymi nurt na środku koryta. Należą do nich m.in. ostrogi (poprzeczne tamy przy brzegu) oraz zabezpieczające brzegi opaski lub tamy równoległe.
Utrudnieniem dla żeglugi rzekami uregulowanymi mogą być inne budowle hydrotechniczne służące spiętrzaniu wody lub regulowaniu szybkości jej spływu – np. progi, jazy albo zapory. Do pokonywania naturalnych lub powstałych na skutek działalności człowieka stopni wodnych służą z reguły śluzy – działające jak winda komory wodne, z pomocą których można unieść lub opuścić jednostkę pływającą, oraz pochylnie – zespoły specjalnych wózków transportujących statki w dół lub w górę po pochyłym torowisku.
Tama i śluza na rzece
03
Oznakowanie stron farwateru na jeziorze otwartym:
a.
zależy od wielkości akwenu i kształtu linii brzegowej
b.
zależy od położenia akwenu względem osi północ-południe
c.
jest przedłużeniem oznakowania na rzece, z którą to jezioro jest połączone
poprawna odpowiedź
c.
jest przedłużeniem oznakowania na rzece, z którą to jezioro jest połączone
Drogi wodne – jeziora
Jeziora to naturalne lub powstałe na skutek działalności człowieka (np. jeziora zalewowe) zbiorniki wodne położone na obszarach śródlądowych. Locja zazwyczaj dokładnie opisuje profil ich dna, kształt brzegów oraz położenie i charakter obiektów zagrażających bezpiecznej żegludze, ponieważ są to stałe lub zmieniające się bardzo powoli cechy tych akwenów.
Kierunek szlaku żeglownego na jeziorach wyznaczany jest zależnie od ich rodzaju. Na jeziorach otwartych – czyli połączonych z rzekami (jeziora przepływowe i odpływowe) – oznakowanie prawej i lewej strony farwateru jest przedłużeniem oznakowania na rzece.
W przypadku jezior zamkniętych ustalono następującą zasadę: jeziora rozciągnięte ze wschodu na zachód mają prawą stronę szlaku przy swoim północnym brzegu, a jeziora rozciągnięte z południa na północ – przy wschodnim. Istnieją oczywiście wyjątki od tej reguły, a jednym z nich są Wielkie Jeziora Mazurskie, gdzie – mimo oznakowania nawigacyjnego ustawionego zgodnie z opisaną wyżej zasadą – kierunek głównego szlaku żeglownego wyznaczony jest z północy na południe.
Oznakowanie stron farwateru na jeziorze
04
Oznakowanie drogi wodnej w kanałach:
a.
reguluje zasady i określa warunki ruchu żeglugowego
b.
wskazuje tylko miejsca zwężenia koryta
c.
wskazuje tylko granice farwateru
poprawna odpowiedź
a.
reguluje zasady i określa warunki ruchu żeglugowego
Drogi wodne – kanały
Kanały żeglugowe to sztuczne drogi wodne, z reguły łączące lub przedłużające akweny naturalne. Kształt brzegów oraz przepływ i głębokość wody są tu stałe, więc oznakowanie żeglugowe służy głównie regulacji ruchu (znaki zakazu, nakazu, zalecenia itp.). Dodatkowe znaki mogą ostrzegać także przed charakterystycznymi dla kanałów miejscami niebezpiecznymi, np. nisko zawieszonymi liniami energetycznymi, zwężeniami koryta lub miejscami możliwych kolizji.
Kierunek szlaku żeglownego w kanałach przepływowych – co do zasady – zgodny jest z kierunkiem nurtu. Jeżeli nurt nie występuje, kierunek farwateru jest taki sam jak kierunek szlaku żeglownego biegnącego przez kanał lub – w wyjątkowych sytuacjach – ustalany administracyjnie.
Kolejna sekcja repetytorium:
Podstawy locji śródlądowej i morskiej – część II
Początkowe artykuły następnego rozdziału podręcznika kontynuują wątek regulacji ruchu w żegludze śródlądowej, a kolejne omawiają oznakowanie morskich wód przybrzeżnych. Zajmiemy się m.in. systemem oznakowania IALA w regionie A – w tym: lateralnego, kardynalnego, specjalnego i dodatkowego.
Northfinder Sailing Skills Academy
Stowarzyszenie KS Northfinder
jest podmiotem upoważnionym decyzją MSiT
DSW-ZKS.442.125.2025
do prowadzenia egzaminów żeglarskich
Polityka prywatności
Copyright © 2026 Avena Ultranautica.
Treści publikowane na stronie internetowej exam.northfinder.org są chronione prawem autorskim i stanowią własność Avena Ultranautica. Każda nieautoryzowana forma rozpowszechniania lub udostępniania całości albo fragmentów tej publikacji jest przestępstwem. Wykorzystanie materiałów do celów cytowania jest dozwolone na warunkach określonych przepisami Prawa Autorskiego (Dziennik Ustaw 2006, Nr 90, poz. 631), w tym z obowiązkowym podaniem źródła cytatu.
