0
9
.
1
Northfinder Exam demo
Podstawowe procedury w ratownictwie wodnym – część I
„Mayday! Mayday! Mayday!” – czy wiesz kiedy musisz nadać ten komunikat? A kiedy nie wolno Ci tego zrobić? Jak postępować, kiedy Twój jacht tonie, a załoga marznie w lodowatej wodzie? Musisz to wiedzieć.
Sekcja zawiera łącznie dwadzieścia siedem pytań egzaminacyjnych i kilkanaście artykułów poświęconych ratowaniu życia i zdrowia na wodzie. Dowiesz się z nich, czym różni się Call Sign morskiego radia VHF od MMSI jachtu, pozycja HELP od formacji CLINCH, a hipotermia od wstrząsu termicznego. Nauczysz się też gasić płonącą benzynę i sprawiać, by radiopława EPIRB sama wzywała ratowników na pomoc. Magia, po prostu.
5.
Komunikacja w morskim paśmie VHF
6.
Środki ratunkowe i asekuracyjne
7.
Środki łączności w niebezpieczeństwie
8.
Sygnalizacyjne środki pirotechniczne
9.
Inne sposoby alarmowania
10.
Środki przeciwpożarowe
11.
Środki doraźnej pierwszej pomocy
W panelu niżej widzisz kluczowe pojęcia, nazwy i skróty wprowadzone w tej sekcji repetytorium. Po zakończeniu lektury zajrzyj tutaj ponownie i sprawdź, czy wszystkie terminy są dla Ciebie zrozumiałe. W razie potrzeby użyj linków, by wrócić do odpowiednich artykułów i uzupełnić wiedzę.
01
Numer ratunkowy 601 100 100 to:
a.
ogólnopolski numer alarmowy pogotowia ratunkowego
b.
numer alarmowy Centrum Koordynacji Ratownictwa Wodnego
c.
ogólnoeuropejski numer alarmowy
poprawna odpowiedź
b.
numer alarmowy Centrum Koordynacji Ratownictwa Wodnego
Podstawowe informacje o służbach ratowniczych – WOPR
Zapewnieniem bezpieczeństwa i ratowaniem życia na polskich wodach śródlądowych zajmuje się Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe. To federacja stowarzyszeń, zrzeszająca lokalne jednostki WOPR odpowiedzialne za wykonywanie zadań związanych z ratownictwem wodnym na swoim terenie.
Ratownicy WOPR – oprócz przygotowania do prowadzenia działań ratowniczych i prewencyjnych – posiadają uprawnienia KPP (Kwalifikowana Pierwsza Pomoc), a w patrolach WOPR uczestniczą z reguły także zawodowi ratownicy medyczni.
Numer alarmowy WOPR to 601 100 100 – ogólnopolski numer ratunkowy łączący z Centrami Koordynacji Ratownictwa Wodnego. Centra te otrzymują wszystkie zgłoszenia dotyczące wypadków na wodzie, także te przekazywane przez operatorów ogólnoeuropejskiego numeru alarmowego 112.
Nieuzasadnione wezwanie WOPR jest wykroczeniem (art. 66 k.w.), a jeśli uruchamia działania ratunkowe o dużej skali, kwalifikowane jest jako przestępstwo wywołania fałszywego alarmu (art. 224a k.k.).
WOPR nie posiada uprawnień do kontrolowania jednostek pływających i dokumentów załogi.
Patrol Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego
02
Nadzór nad rejonem polskiej odpowiedzialności SAR prowadzi:
a.
Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe
b.
Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej
c.
Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa
poprawna odpowiedź
c.
Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa
Podstawowe informacje o służbach ratowniczych – SAR
Za ratowanie życia na morzu i poszukiwanie jednostek w niebezpieczeństwie odpowiedzialne są służby SAR (Search and Rescue). W swojej obecnej postaci służby te funkcjonują od 1979 r., kiedy to w wyniku działań Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO – International Maritime Organization) podpisana została konwencja o poszukiwaniu i ratownictwie morskim (SAR Convention). Umowa ta zobligowała państwa-strony do utworzenia narodowych służb SAR, koordynacji działań z sąsiednimi państwami oraz podział mórz na rejony odpowiedzialności.
Nadzór nad rejonem polskiej odpowiedzialności SAR (szeroki pas wód Bałtyku Południowego między Świnoujściem a Tolkmickiem) prowadzi państwowa Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa. Do kluczowych zadań MSPR należy przyjmowanie i analizowanie zawiadomień o zagrożeniu życia na morzu, oraz planowanie, prowadzenie i koordynowanie akcji poszukiwawczych i ratowniczych.
Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa dysponuje flotą wyspecjalizowanych jednostek ratowniczych typu SAR-1500 i SAR-3000 oraz wsparciem operacyjnym Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej. Działania MSPR koordynuje Morskie Ratownicze Centrum Koordynacyjne w Gdyni (Gdynia RCC – Rescue Coordination Centre) oraz pomocnicza jednostka RCC w Świnoujściu.
SAR podczas akcji ratunkowej na morzu
03
04
Do wezwania alarmowego Mayday służy:
a.
kanał 16 morskiego pasma VHF
b.
pasmo VHF III (174–240 MHz)
c.
kanał 70 morskiego pasma VHF
poprawna odpowiedź
a.
kanał 16 morskiego pasma VHF
Procedura MAYDAY bezwzględnie wymaga podania:
a.
nazwy jednostki oraz numerów Call Sign i MMSI
b.
nazwy i pozycji jednostki, rodzaju zagrożenia i liczebności załogi
c.
numerów Call Sign i MMSI oraz informacji dodatkowej (np. kolor kadłuba)
poprawna odpowiedź
b.
nazwy i pozycji jednostki, rodzaju zagrożenia i liczebności załogi
Sposoby powiadamiania alarmowego na morzu – Mayday
Bezwzględnym warunkiem wezwania SAR jest poważne i nieuniknione zagrożenie ludzkiego życia lub zdrowia. Służb SAR nie wolno wzywać do ratowania mienia (np. statku tonącego bez załogi) ani w sytuacjach, w których załoga nie wyczerpała innych dostępnych możliwości ocalenia własnego życia, udzielenia pomocy osobie poszkodowanej lub uratowania przed zatonięciem jednostki traktowanej jako całość (statek i załoga).
Mayday to międzynarodowy sygnał wzywania pomocy najwyższego priorytetu, nadawany jako komunikat głosowy na kanale 16 morskiego pasma VHF.
- Ustaw radio VHF na największą moc pokrętłem LO/HI
- Wybierz kanał 16 i nadaj komunikat: „Mayday, Mayday, Mayday”
- Trzykrotnie podaj nazwę jednostki: „This is (3 x nazwa)”
- Powtórz: „Mayday, Mayday, Mayday”
- Podaj (jeśli znasz) znak wywoławczy swojego radia i kod MMSI jachtu: „Call Sign (numer), MMSI (kod)”
Call Sign to unikalny ciąg liter i cyfr pozwalający na identyfikację każdej radiowej stacji nadawczej. MMSI (Maritime Mobile Service Identity) to 9-cyfrowy indywidualny kod identyfikacyjny statku. Numery Call Sign i MMSI powinny być dostępne w pokładowych dokumentach jednostki, a często umieszczane są wprost na obudowie radiostacji VHF
- Podaj swoją aktualną pozycję: „My position (φ, λ)” – koordynaty znajdziesz na ekranie radia lub plotera GPS
- Podaj powód wezwania pomocy – użyj jednego z określeń przyjętych w komunikacji alarmowej na morzu:
sinking (tonięcie), capsizing (wywrotka), abandoning (opuszczenie statku), flooding (nabieranie wody), disabled & adrift (niezdolność do żeglugi), listing (przechył boczny), man overboard (człowiek za burtą), grounding (wpłynięcie na mieliznę), piracy (atak piratów), collision (kolizja), fire (pożar) lub undesigned (inne zagrożenie)
- Poproś o pomoc i podaj liczebność załogi: „I require immediate assistance. I have (liczba) person on board” (opcjonalnie podaj inne informacje, np. charakterystyczny kolor kadłuba)
- Zakończ komunikat słowem „Over”
05
06
Przycisk „Distress” na panelu radia DSC służy do:
a.
wyciszania szumów tła uniemożliwiających nasłuch
b.
zapisania w pamięci radia aktualnej pozycji statku
c.
automatycznego wysłania wezwania o pomoc
poprawna odpowiedź
c.
automatycznego wysłania wezwania o pomoc
Po nadaniu powiadomienia DSC „Distress” należy:
a.
poczekać na potwierdzenie wysłania alertu i rozpocząć procedurę Mayday
b.
natychmiast rozpocząć procedurę Mayday
c.
powtórzyć je po upływie 15 sekund
poprawna odpowiedź
a.
poczekać na potwierdzenie wysłania alertu i rozpocząć procedurę Mayday
Sposoby powiadamiania alarmowego na morzu – wywołanie DSC
Drugą metodą powiadamiania alarmowego jest DSC (Digital Selective Calling) – tzw. cyfrowe wywołanie selektywne realizowane za pomocą kanału 70 morskiego pasma VHF. To kluczowy element systemu GMDSS (Global Maritime Distress and Safety System), który umożliwia automatyczne przesyłanie sygnałów alarmowych na morzu.
Jachtowe radiostacje obsługujące DSC mają na swoich panelach czerwony przycisk „Distress” (zazwyczaj pod bezbarwną osłoną), którego użycie powoduje automatyczne wysłanie wezwania o pomoc do stacji brzegowych i innych statków.
Sygnał DSC zawiera m.in. unikalny numer MMSI statku oraz dane z modułu GPS radiostacji – pozwala więc ratownikom nie tylko na identyfikację jednostki w niebezpieczeństwie, ale także na ustalenie jej pozycji w chwili wezwania.
- Za pomocą pokrętła SQ wycisz szumy tła odbierane przez radio VHF
- Otwórz osłonę, wciśnij i przytrzymaj przez 5 sekund przycisk „Distress”
- Czekaj na potwierdzenie wysłania sygnału (informacja na wyświetlaczu: „Waiting for ACK”)
- Po otrzymaniu potwierdzenia („Distress acknowledge call received”) rozpocznij procedurę Mayday
Dane, które zawiera wysłany w ten sposób sygnał alarmowy, można uzupełnić o rodzaj niebezpieczeństwa zagrażającego jednostce (podobnie jak w komunikacie „Mayday”). Wprowadzenie informacji do pamięci radia trwa tylko chwilę i najlepiej nie pomijać tego kroku – doprecyzowanie sytuacji pozwoli ratownikom lepiej skoordynować działania. Dla przykładu: jeśli zagrożenie oznaczone zostanie jako „piracy”, SAR – zamiast wysyłać na pomoc lekarza – natychmiast powiadomi wojsko i policję; jeśli otrzyma wyzwanie od jachtu dryfującego wraz z załogą na skały, wyśle do akcji holownik, a nie helikopter itd.
Odwołanie alarmu DSC Distress/Mayday
- Przerwij ponawianie alarmowania DSC – użyj przycisku CANCEL lub wyłącz i włącz radio
- Upewnij się, że radio ustawione jest na kanał 16
- Nadaj komunikat:
„All stations, all stations, all stations. This is (nazwa jachtu, Call Sign, MMSI). Cancel my distress alert of (data, godzina UTC nadania alarmu). Master (nazwa jachtu, Call Sign, MMSI). Out.
- Poczekaj na potwierdzenie przyjęcia odwołania alarmu od stacji brzegowej
- Prowadź nasłuch na kanale 16 i reaguj na wszystkie wywołania
Przycisk „Distress” ręcznego radiotelefonu DSC
Kolejna sekcja repetytorium:
Podstawowe procedury w ratownictwie wodnym – część II
Następny rozdział podręcznika omawia procedurę MOB (Man Overboard) na morzu oraz scenariusze działań w przypadku wywrotki lub całkowitego zalania jachtu na wodach śródlądowych i morskich. W tej części repetytorium znajdziesz także informacje o objawach i metodach zapobiegania w hipotermii, szczegółowy opis akcji RKO oraz przydatne instrukcje udzielania doraźnej pierwszej pomocy przy różnego typu urazach.
Northfinder Sailing Skills Academy
Stowarzyszenie KS Northfinder
jest podmiotem upoważnionym decyzją MSiT
DSW-ZKS.442.125.2025
do prowadzenia egzaminów żeglarskich
Polityka prywatności
Copyright © 2026 Avena Ultranautica.
Treści publikowane na stronie internetowej exam.northfinder.org są chronione prawem autorskim i stanowią własność Avena Ultranautica. Każda nieautoryzowana forma rozpowszechniania lub udostępniania całości albo fragmentów tej publikacji jest przestępstwem. Wykorzystanie materiałów do celów cytowania jest dozwolone na warunkach określonych przepisami Prawa Autorskiego (Dziennik Ustaw 2006, Nr 90, poz. 631), w tym z obowiązkowym podaniem źródła cytatu.
